خدمت امام برگشتم و به او عرض كردم : آنچه كه به من فرموده بودى ، به اصحابم گفتم و آنان پرسيدند : چه كسى به او حديث مىكند ؟ امام فرمود : فرشته به او حديث مىكند . گفتم : يعنى مىفرماييد كه او پيامبر است ؟ حضرت دستش را به علامت نفى تكان داد و فرمود : او همانند همراه سليمان و موسى است و يا مانند ذوالقرنين است ، مگر به شما نرسيده كه رسول خدا فرموده است : در ميان شما كسانى مانند آنها هستند ؟ حديث ديگر ملخصش اين است : امير المؤمنين على عليه السّلام كه قاتلش را مىشناخت و امور مهمى را كه براى مردم بازگو مىكرد ، به وسيلهء آيهء مباركهء وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ « 1 » و لا محدث بود . در اين‌باره دو حديث ديگر وجود دارد : يكى اين كه اوصياى محمد صلّى اللّه عليه و آله محدثانند و ديگرى اين كه امامان ، علماى راستگوى تفهيم شدهء محدث هستند . حديث پنجم در معنى محدث اين است كه صدا را مىشنود و شخص را نمىبيند . شيخ الطايفه از ابو عبد اللّه عليه السّلام آورده است كه على عليه السّلام محدث بوده و سلمان نيز محدث بوده است . راوى مىگويد : گفتم : نشانهء محدث چيست ؟ فرمود : فرشته پيش او مىآيد و در دلش چنين و چنان ايجاد مىكند . « 2 » همچنين از ابو عبد اللّه عليه السّلام روايت شده است كه فرمود : از ما كسى است كه در دلش وارد مىشود و بعضى ديگر در دلش انداخته مىشود و برخى ديگر مورد خطاب قرار مىگيرد . از حرث نصرى نقل شده كه گفت : به امام ششم گفتم : چيزى كه از امام سؤال مىشود و در آن باره چيزى در اختيارش نيست ، از كجا آن را مىداند ؟ فرمود : در دلش وارد مىشود ، يا به گوشش مىرسد . به حضرت گفته شد : هنگامى كه سؤال شود ، چگونه جواب مىدهد ؟ فرمود : از روى الهام و شنيدن و چه بسا با هردو . صفار در بصائر الدرجات از حمران بن اعين آورده است كه به امام پنجم عرض كردم : آيا به من نفرمودى كه على عليه السّلام محدث است ؟ فرمود : چرا ، گفتم : چه كسى به او حديث

--> ( 1 ) . حج 22 / 52 . ( 2 ) . امالى الشيخ الطوسى 260 .